سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )
704
تاريخ ايران ( فارسى )
تشجيع او بود . منظور ما اين بود كه گفتگوها را آنقدر طول بدهيم تا ستون تحت فرماندهى گرانت وارد شده و اين عمل با موفقيت انجاميد يعنى اعلام تعرض صولت در 23 مه ، همانروزيكه گرانت به شيراز رسيد دريافت گشت . قواى تحت فرماندهى ماژور ژنرال ج . آ . دوگلاس كه در بوشهر متوقف بودند در مدت تابستان زياد شده بودند ، ولى بواسطهء آب و هواى سخت و اشكال منطقه بما اطلاع دادند كه اقلا تا اكتبر از جانب آنها كمكى وصول نخواهد شد . يك دستهء كوچكى مركب از دو قسمت سوار ، قسمتى از آتشبار كوهستانى و چهارصد پياده در اوايل ماه ژوئيه به سيرجان فرستاده شد تا كرمان را آرام نگاهدارد . وقتى ما مبارزهطلبى صولت را قبول كرديم به خوبى ميدانستيم كه يا بايستى او را درهم بشكنيم و يا توسط قشقائيها نابود شويم . عمليات ده شيخ 25 ماه مه قسمت علياى درهء شيراز تا شش ميل كاملا مسطح است ، ولى رشته كوههاى اطراف در كاروانسراى چنار راهدار متصل شده و از اينجا جاده وارد ناحيهء كوهستانى پر از تپه و گردنه شده تا ده شيخ كه دهكدهاى در 16 ميلى شيراز است ادامه مىيابد . جادهء اصلى به طرف مغرب تا خانه زينيان و كازرون امتداد مىيابد ، ولى راه فرعى به طرف جنوب به ناحيهء كوچكى معروف به خانه خبيص ميرود . صولت در اين محل كنار رودخانهء قرهقاچ خيمه زده بود . در اطرافش 4500 نفر از افراد ايل بودند در حالى كه 1500 نفر از كازرونيها خانه زينيان را در محاصره داشتند . نقشهء صولت محققا اين بود كه انگليسها را مستقيما متوجه خانه زينيان بكند و در اين صورت برايش ممكن ميشد خط عقبنشينى ما را از خانه خبيص يا خبيس قطع كرده و ستون را به همراهى كازرونيها محاصره كند . بر ما جنگ قاطعى تحميل شده بود و هرچه زودتر ما مىتوانستيم جواب اين مبارز طلبى را بدهيم بهتر بود . از اين جهت هيچ استراحتى به افراد ستون داده نشد و در 23 ماه مه آنان خارج شدند و فرداى آن روز هم در حالى كه عدهشان به 1600 نفر ازدياد يافته بود در تحت فرماندهى اورتون براى حملهء به قشقائيها عازم شدند . اينها شب را در چنار راهدار توقف كرده و صبح زود با سرعت بجلو تاختند ، ولى نزديك ده شيخ به مقاومت شديدى